Dorpse ruimte versus stadse bubbel

Je zou hem zo voor kunnen stellen in een hip koffietentje in Amsterdam Oost. Zijn blonde knotje, rossige baard en bedachtzame blik passen makkelijk achter een laptopscherm met een appeltje erop. Maar Tjarco Kugel (22) staat het liefst uit te waaien op de dijk bij zijn geboortedorp Termunterzijl in Noordoost-Groningen. Van prestatiedruk heeft hij nooit gehoord.

Terwijl ik uit het Gooi kom en gestudeerd heb aan de Universiteit van Amsterdam, is Tjarco opgegroeid in een dorpje met nog geen 300 inwoners. Zijn HBO-opleiding zit in Leeuwarden. Ik laat hem stukjes lezen uit het boek De Prestatiegeneratie van Jeroen van Baar. Dit boek is voor negentig procent herkenbaar voor mij. Herkent Tjarco ook wat Van Baar beschrijft?

“Het is een saai antwoord, maar nee,” zegt hij. Tjarco wordt niet onrustig als een Facebookvriend foto’s post van een vette reis naar Australië. Hij denkt dan: ‘supertof!’ in plaats van: ‘had ik maar zo’n exotische reis gemaakt in plaats van die fietsvakantie door Nederland’.

“Ik kom hier voor de ruimte. In mijn kamer in Groningen voel ik me vaak opgesloten.”

Zijn ouders wonen nog steeds in het huis waar hij geboren is. Het dorp Termunterzijl heeft geen supermarkt, daarvoor moet je naar Delfzijl.  Maar mooi is het wel, zeker in juli. Veel groen, rust en ruimte. Achter het huis ligt een steiger aan het Termunterzijldiep.

We lopen een rondje met de hond langs het water en door het dorpje. Bij de dijk aangekomen, tilt Tjarco de hond zorgzaam over een wildrooster heen. We lopen de dijk op. “Ik kom hier voor de ruimte. In mijn kamer in Groningen voel ik me vaak opgesloten”, zegt Tjarco.

We praten verder over de verschillen tussen onze regio’s. Meer dan de helft van mijn vriendinnen van de middelbare school ging bijvoorbeeld na het eindexamen naar het buitenland. En dan ook echt ver: Costa Rica, Canada, Sri Lanka, India. Dat was redelijk normaal, daarom denk ik weleens dat ik ook zulke verre reizen zou moeten maken.

Maar waar Tjarco vandaan komt, is zo’n gap year helemaal geen gewoonte. “Hoeveel mensen namen bij jou na de middelbare school een tussenjaar?” vraag ik hem. “Niemand. Zowel op de havo niet als op het vwo. Maar is dat dan het hoogst haalbare, reizen?” vraagt hij mij.

Reizen lijkt vaak wel een soort holy grail. Bijna iedereen in mijn omgeving is wel in Zuid-Oost Azië geweest: Thailand, Laos, Cambodja. Dan heb je nog de Midden-Amerikatrip en de Zuid-Amerikaanse landen die populair zijn. En vergeet Bali niet.

Tjarco wordt steeds nieuwsgieriger. “Trek jij je zoveel aan van je omgeving dan?” Ik vertel dat ik inderdaad vaak onrustig word als ik hoor dat mensen van mijn leeftijd of jonger al een baan hebben. Mijn gesprekspartner is verbaasd. “Kalm aan toch. Je vergelijkt jezelf constant met je omgeving. Lijkt me niet dat je daar gelukkig van wordt.”

Daarom is dit hele blog ook ontstaan, leg ik hem uit. Ik wil uitzoeken hoe het zit, wie wel prestatiedruk ervaart en wie niet. En hoe verschillende mensen denken over en omgaan met verwachtingen van de maatschappij en hun directe omgeving.

“Jullie in je ivoren toren in het Gooi zijn opgegroeid in een hoog opgeleide omgeving.”

Tjarco probeert met me mee te denken. Hij stelt zich een groot bos voor, met veel bomen, die elkaar verdringen om een beetje zonlicht te pakken te krijgen. Zo kun je de prestatiemaatschappij zien. En in de (Rand)stad zitten mensen natuurlijk veel dichter op elkaar dan daarbuiten.

Dan durft hij: “Jullie in je ivoren toren in het Gooi zijn opgegroeid in een hoog opgeleide omgeving. In Termunterzijl ben ik met een andere laag van de samenleving in contact gekomen. Niemand van de mensen in het dorp ging naar de universiteit.”

Ook begint Tjarco over de urban overload hypothesis uit de sociale psychologie. “Bussum is dichtbij Amsterdam, toch? Die hypothese gaat erover dat mensen in de stad veel stress hebben doordat er zoveel impulsen om hen heen zijn, licht, geluid, mensen, het komt allemaal op je af. Als ik in de stad ben, wil ik het liefst weer terug naar Termunterzijl zodat ik in mijn eentje op de dijk kan staan. Dat klinkt stom, hè?”

“Als ik in de stad ben, wil ik het liefst weer terug naar Termunterzijl zodat ik in mijn eentje op de dijk kan staan.”

Maar ik vind het helemaal niet stom klinken. Ik stop niet voor niets met WhatsApp en ontwijk Facebook ook met een reden. Het is niet gek dat ik het in Groningen zo naar mijn zin heb. Mijn vriendenkring is hier kleiner en het aanbod aan activiteiten is ook geringer. Ik heb hier veel meer overzicht en minder impulsen.

Dus ik snap Tjarco wel. Ik sta ook graag op de dijk bij Termunterzijl.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s