Hoe gaat een jonge verslaafde om met prestatiedruk?

Vijf jaar van zijn leven zegt hij verspild te hebben aan zijn blowverslaving. “Ik heb zo goed als stilgestaan.” Nu is Max Marks (25) afgekickt en probeert hij zijn studie rechten voor de derde keer op te pakken. Net als ik komt hij uit het Gooi, waar hij opgroeide met de gedachte dat succes gelijk staat aan geluk. Maar hij heeft nog steeds geen bachelor gehaald en moest zelfs weer terugverhuizen naar zijn ouders. Als ik al last heb van prestatiedruk, hoe moet Max zich dan wel niet voelen?

Het begon onschuldig. De meeste van zijn vrienden rookten wel eens een jointje. Zijn vwo haalde Max makkelijk. “Ik dacht altijd dat ik wel succesvol zou worden. Dat ik wel wat in mijn mars had.” Maar op de universiteit ging het mis. Als hij alleen op zijn studentenkamertje zat, had hij weinig discipline: de verleiding van een joint, series kijken en bier drinken was vaak te groot en daar leed zijn studie onder. Op een gemiddelde dag ging er makkelijk een gram wiet doorheen: daar draaide Max ongeveer vier of vijf joints van.

Twee jaar geleden besefte Max dat hij zich door het dagelijkse blowen niet ontwikkelde. Zelf stoppen lukte hem niet, dus schakelde hij professionele hulp in. Hij ging twee weken een afkickkliniek in. Het gebruik van drugs zoals wiet en alcohol zorgt ervoor dat de hersenen dopamine aanmaken, een stof die zorgt voor een tevreden gevoel. Drugsgebruikers willen hier meer van, dus blijven ze steeds gebruiken. Max stopte daarom zowel met blowen als met alcohol drinken.

Max hield het een half jaar vol om clean te zijn. Toen nam hij weer eens een biertje. Dat ene biertje leidde tot meer bier en uiteindelijk een joint. Voordat hij het wist, zat Max weer elke dag te blowen op zijn kamer.

De kliniek waar hij eerder was geweest, raadde hem aan naar Zuid-Afrika te gaan: daar zou hij drie maanden een intensief afkicktraject ingaan. Sinds hij afgelopen december daarvan terugkwam, is hij clean. Het hielp hem enorm dat de kliniek in een zonnig oord was. “Als ik die winter dezelfde therapie in Nederland had gevolgd, was het me een stuk zwaarder gevallen,” zegt hij.

Max woont nu niet meer in zijn studentenkamer in Amsterdam, maar is vaak bij zijn ouders en slaapt bij zijn tante in Hilversum. Als er verjaardagen zijn, gaat hij meestal al terug naar Hilversum als de rest van het feestje pas net het eerste biertje opentrekt. Met horten en stoten heeft hij inmiddels het derde jaar van zijn studie rechten gehaald, waar hij in 2010 mee startte.

“In de verslavingszorg wordt er altijd gehamerd op acceptatie. Life on life’s terms. Neem het leven zoals het is.”

Veel vrienden van Max zijn al aan het werk. De één bij een bank, anderen als journalist of bij een advocatenkantoor. Max heeft nog niet eens een studie afgemaakt. Hij kan daar erg van balen, maar accepteert het al veel beter dan eerst. “In de verslavingszorg wordt er altijd gehamerd op acceptatie. Life on life’s terms. Neem het leven zoals het is. De dingen die je niet meer kunt veranderen, moet je accepteren. Zo kijk ik naar de afgelopen vijf jaar.”

Max heeft nu een sponsor vanuit de kliniek die hij kan bellen voor steun en advies. De sponsor is een paar jaar ouder dan hij en heeft precies het pad gevolgd van Max, maar is net iets verder. Hij komt ook uit het Gooi, is verslaafd geweest en afgekickt en heeft net zijn studie afgerond: Max ziet hem daarom echt als zijn voorbeeld.

Max is elke dag bezig met zijn verslaving. Drie keer per week zit hij bij een meeting van de Anonieme Alcoholisten. Daarnaast doorloopt hij samen met zijn sponsor een plan van twaalf mentale stappen die leiden naar een gelukkig leven zonder verslaving. Max is bij stap drie. Dagelijks contact met medeverslaafden is onmisbaar. “We noemen elkaar fellows. Eigenlijk zou ik ook met fellows moeten wonen. In ieder geval niet alleen”, zegt Max.

“Ik kan me vergelijken met mijn vrienden, maar dat is een groepje van tien gasten”

In de verslavingswereld kwam Max in aanraking met allerlei verschillende mensen. “Ik kan me vergelijken met mijn vrienden, maar dat is een groepje van tien gasten die allemaal naar de universiteit gaan”, zegt Max. “Laten we eens beginnen met vergelijken met de tachtig procent van de mensen die helemaal niet hoog opgeleid is. Als ik in de kliniek ga zeuren ‘oh ik ben een mislukkeling, want ik heb maar 120 punten aan de universiteit gehaald’, dan kijken mensen me aan van: ‘ja gast, jij gáát tenminste naar de universiteit!’ In de kliniek zei een man van 45 tegen mij dat hij wenste dat hij op mijn leeftijd al afgekickt was. Dan had hij niet twintig jaar van zijn leven verspild. Dan valt die vijf jaar van mij heel erg mee.”

Max gaat door: “Je kan het nog groter maken en zeggen: ik heb gewoon hartstikke veel mazzel dat ik in Nederland ben geboren en dat ik überhaupt de kans heb om me druk te maken over hoe succesvol ik ben op mijn 26e, in plaats van of ik vandaag te eten ga krijgen. Dat zet het wel in perspectief. Dat klinkt misschien een beetje als een kinderachtige manier om er tegenaan te kijken, maar het zijn wel heel valide dingen.”

Vergelijken is natuurlijk sowieso geen goed idee om te doen, vindt Max. “Dat accepteren gaat makkelijker als je gewoon kijkt naar jezelf. Waar ben ik en waar wil ik komen? In plaats van: waar is iemand anders? Wat maakt het nou uit waar iemand anders is?”

“Het lijkt hier in het Westen het hoogste doel in het leven te zijn: succes.”

Max zegt te zijn opgegroeid met de gedachte dat succes gelijk is aan geluk. Dat leerde hij van zijn ouders en op school over de maatschappij. “Het lijkt hier in het Westen het hoogste doel in het leven te zijn: succes. Maar ik ben erachter gekomen dat dat echt niet waar is. En als je je realiseert dat dat geen equivalent is van geluk, dan is de zoektocht naar succes ineens veel minder belangrijk.”

Wat geluk dan is, weet Max niet. “Dat is een process of elimination. Ik weet steeds meer wat het níet is. Maar als ik het in deze succescultuur allemaal niet red, ga ik gewoon rondreizen en makkelijke baantjes doen. Waarom zou ik per se mijn leven in een schema zetten? Ik wil gewoon leven en de dingen doen op het moment dat ik daar zin in heb.”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s